Không ít chủ xe máy bức xúc khi đã mua bảo hiểm nhưng lúc xảy ra tai nạn lại không nhận được đồng bồi thường nào. Tình trạng này có nhiều nguyên nhân, trong đó phần lớn đến từ việc người mua chưa hiểu rõ phạm vi bảo hiểm hoặc mua phải bảo hiểm không hợp lệ.
Nhiều chủ xe bất ngờ khi mua bảo hiểm rồi nhưng vẫn không được bồi thường khi gặp tai nạn. (Ảnh minh họa)
Nguyên nhân 1: Không hiểu bảo hiểm bắt buộc bảo vệ ai
Đây là nguyên nhân gốc rễ của hầu hết sự thất vọng. Bảo hiểm TNDS bắt buộc chỉ bồi thường cho bên thứ ba, tức là người bị thiệt hại do lỗi của chủ xe gây ra. Bảo hiểm này không bồi thường cho chính chủ xe, dù chủ xe bị thương hay xe bị hư hỏng.
Ví dụ: bạn đang chạy xe máy và bị một xe khác đâm vào. Bảo hiểm TNDS của bạn không chi trả cho thương tích của bạn hay hư hỏng xe của bạn. Trong trường hợp này, bảo hiểm TNDS của bên gây tai nạn (người đâm vào bạn) mới là bên chịu trách nhiệm bồi thường cho bạn.
Ngược lại, nếu bạn gây tai nạn cho người khác, bảo hiểm TNDS của bạn sẽ bồi thường cho nạn nhân tối đa 150 triệu đồng/người/vụ về người và 50 triệu đồng/vụ về tài sản theo Nghị định 67/2023/NĐ-CP.
Nhiều người mua bảo hiểm với suy nghĩ “khi nào mình bị tai nạn thì được đền”, nhưng thực tế nguyên tắc hoạt động hoàn toàn ngược lại.
Nguyên nhân 2: Mua bảo hiểm giả hoặc không hợp lệ
Tình trạng mua bảo hiểm giá rẻ tại các điểm bán lẻ ven đường, cây xăng vẫn còn rất phổ biến. Một số trường hợp thường gặp là ấn chỉ giả hoặc đã hết hiệu lực, ấn chỉ ghi sai biển số, sai số khung hoặc bỏ trống thông tin xe, ấn chỉ do đơn vị không được cấp phép phát hành. Đặc biệt với các loại phương tiện mới, việc chọn sai loại hình bảo hiểm xe máy điện hoặc ghi thiếu công suất động cơ cũng dẫn đến hợp đồng bị từ chối bồi thường…
Trong tất cả các trường hợp này, khi xảy ra tai nạn, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ từ chối bồi thường vì hợp đồng không tồn tại trên hệ thống hoặc thông tin không khớp. Chủ xe tưởng mình đã có bảo hiểm nhưng thực chất đang cầm một tờ giấy không có giá trị.
Cách phòng tránh đơn giản nhất là sau khi mua, nên kiểm tra bảo hiểm xe máy trên hệ thống doanh nghiệp bảo hiểm hoặc qua các nền tảng tra cứu trực tuyến để xác nhận hợp đồng tồn tại, thông tin chính xác và còn hiệu lực.
Nguyên nhân 3: Bảo hiểm đã hết hạn mà không biết
Bảo hiểm xe máy bắt buộc có thời hạn cụ thể, thường là 1 năm. Khi hết hạn, nếu không tái tục, chủ xe sẽ bị xem như không có bảo hiểm. Với bảo hiểm bản cứng mua tại các điểm bán lẻ, không có cơ chế nhắc nhở tái tục, nên rất nhiều người chỉ phát hiện bảo hiểm đã hết hạn khi bị CSGT kiểm tra hoặc khi cần yêu cầu bồi thường.
Nguyên nhân 4: Vi phạm pháp luật khi gây tai nạn
Dù bảo hiểm còn hiệu lực và hợp lệ, doanh nghiệp bảo hiểm vẫn có quyền từ chối bồi thường nếu người điều khiển xe vi phạm một số quy định tại thời điểm xảy ra tai nạn. Cụ thể là khi người lái có nồng độ cồn vượt mức cho phép hoặc sử dụng ma túy, chất kích thích, khi không có giấy phép lái xe phù hợp với loại xe đang điều khiển, hoặc khi cố ý gây tai nạn hoặc đua xe trái phép.
Trong các trường hợp này, doanh nghiệp bảo hiểm vẫn phải tạm ứng bồi thường cho nạn nhân nhưng sau đó sẽ truy đòi lại từ chủ xe. Nghĩa là chủ xe cuối cùng vẫn phải chịu toàn bộ chi phí.
Mua bảo hiểm đúng kênh, kiểm tra thông tin và tuân thủ luật giao thông là cách đảm bảo quyền lợi bồi thường. (Ảnh minh họa)
Nguyên nhân 5: Không biết cách yêu cầu bồi thường
Đây là nguyên nhân “lãng phí” nhất. Bảo hiểm hợp lệ, tai nạn thuộc phạm vi bồi thường, nhưng chủ xe không biết phải làm gì nên bỏ qua quyền lợi.
Theo Nghị định 67/2023/NĐ-CP, chủ xe phải thông báo cho doanh nghiệp bảo hiểm trong vòng không quá 5 ngày làm việc kể từ ngày xảy ra tai nạn. Cần giữ nguyên hiện trường, gọi CSGT lập biên bản, thu thập hồ sơ y tế và chứng từ liên quan. Số hotline doanh nghiệp bảo hiểm được ghi trực tiếp trên giấy chứng nhận bảo hiểm. Nếu bỏ qua thời hạn thông báo hoặc không có biên bản CSGT, hồ sơ rất có thể bị từ chối.
Nguyên nhân 6: Nhầm lẫn giữa bảo hiểm bắt buộc và tự nguyện
Một số điểm bán gộp bảo hiểm bắt buộc và bảo hiểm tự nguyện (bảo hiểm tai nạn lái xe, bảo hiểm thân xe) lại với nhau mà không giải thích rõ. Người mua trả phí cao hơn mức quy định (66.000 đồng/năm cho xe trên 50cc, đã gồm VAT) nhưng không phân biệt được mình đang có loại bảo hiểm nào, dẫn đến kỳ vọng sai về quyền lợi bồi thường.
Làm sao để mua đúng và được bồi thường khi cần?
Từ 6 nguyên nhân trên, chủ xe có thể rút ra một số nguyên tắc thực tế.
Thứ nhất, hiểu đúng phạm vi: bảo hiểm bắt buộc bảo vệ bên thứ ba, không bảo vệ chính mình.
Thứ hai, mua bảo hiểm xe máy bắt buộc từ kênh chính thống. Trên ứng dụng MoMo, quy trình mua chỉ mất khoảng 1 phút, chọn được nhiều đối tác bảo hiểm uy tín như PVI, Toàn Cầu, Cathay, Bảo Long. Giấy chứng nhận điện tử được gửi qua email hoặc trực tiếp trên ứng dụng, có giá trị pháp lý tương đương bản cứng theo Nghị định 67/2023/NĐ-CP. Đối với người mua trên ứng dụng, MoMo hỗ trợ nhắc tái tục tự động, giúp tránh gián đoạn quyền lợi. Hiện tại, MoMo là nền tảng duy nhất cam kết hoàn 100% phí phạt nếu giấy chứng nhận điện tử còn hiệu lực mà không được chấp nhận khi kiểm tra hành chính.
Thứ ba, kiểm tra ngay sau khi mua và kiểm tra định kỳ để đảm bảo bảo hiểm luôn hợp lệ.
Thứ tư, tuân thủ pháp luật giao thông, không sử dụng rượu bia khi lái xe.
Thứ năm, nắm rõ quy trình bồi thường: thông báo doanh nghiệp bảo hiểm trong 5 ngày, giữ biên bản CSGT, thu thập đầy đủ chứng từ.
Bảo hiểm xe máy không phải “tờ giấy mua cho có” mà là quyền lợi tài chính thực sự, với mức bồi thường lên đến 150 triệu đồng/người/vụ. Nhưng quyền lợi đó chỉ phát huy tác dụng khi chủ xe mua đúng, hiểu đúng và hành động đúng khi cần.
